| Skład zespołu: Bryja Antonina Bryja Kornelia Jakubek Adrian Jędrzejak Wiktoria Kamińska Zofia Klepacki Miłosz Krawczyk Leonard Matysiak Maciej Płomiński Piotr Szymoniak Maja Szymoniak Nikola Trzmiel Mateusz Zwierz Maksymilian Opiekunka zespołu: Małgorzata Sroka |
Projekt był realizowany w ramach programu Cyfrowa Szkoła Wielkopolski@2030 – Wielkopolskie Laboratoria Badawcze. Temat, który obrała grupa 13 uczniów, to „Ciemna strona ula – życie pszczół w okresie jesienno-zimowym”.
- Problem badawczy: W jaki sposób interakcja czynników środowiskowych (mikroklimat miejski i wiejski) oraz konstrukcyjnych ula wpływa na stabilność temperatury kłębu zimowego, zużycie zapasów i żywotność rodziny pszczelej?
- Hipoteza: Pszczoły zimujące w ulach o lepszej izolacji i ustawionych w korzystniejszych warunkach środowiskowych mają większą szansę przetrwać zimę i wejść w sezon produkcji miodu w dobrej kondycji.
Weryfikacja hipotezy i efekty naukowe
Pięciomiesięczne, skrupulatne badania terenowe i laboratoryjne w pełni potwierdziły postawioną hipotezę. Uczniowie udowodnili, że konstrukcja ula ma kluczowe znaczenie dla termoregulacji roju – ule o wysokich właściwościach termoizolacyjnych skutecznie tłumiły gwałtowne skoki temperatur zewnętrznych. Przełożyło się to bezpośrednio na ograniczenie śmiertelności pszczół (mniejszy osyp zimowy) oraz wyższą żywotność i dynamikę rozwoju rodzin na starcie sezonu wiosennego.
Równie istotne były wnioski z analizy porównawczej mikroklimatów. Młodzież wykazała, że miejska wyspa ciepła chroni ule przed skrajnym mrozem, lecz wyższa temperatura otoczenia stymuluje matki do wcześniejszego czerwienia. To z kolei drastycznie przyspiesza zużycie zapasów zimowych, wymagając od pszczelarzy baczniejszej kontroli. Z kolei mikroklimat wiejski sprzyjał głębszemu, stabilniejszemu letargowi i ekonomicznemu gospodarowaniu pokarmem.
Rozwój kompetencji kluczowych i STEM
Udział w „Wielkopolskich Laboratoriach Badawczych” przyniósł skokowy wzrost kompetencji kluczowych i technologicznych młodzieży:
- Praca zespołowa i logistyka: Grupa 13 uczniów sprawnie podzieliła role (sekcje: analityczna, techniczna, terenowa i dokumentacyjna). Nauczyli się odpowiedzialności oraz samodzielnego planowania i organizacji pracy po zajęciach szkolnych, w tym w dni wolne.
- Praca metodą naukową: Uczniowie opanowali umiejętność wyszukiwania i krytycznej analizy literatury specjalistycznej z zakresu apidologii oraz przetwarzania ogromnych baz danych.
- Technologie IoT i sprzęt badawczy: Młodzież opanowała obsługę zaawansowanych czujników mikroklimatycznych przekazanych szkole w ramach projektu. Do diagnostyki weterynaryjnej osypu i badania anatomii pszczół wykorzystano mikroskop, a bazą analityczną był projektowy laptop. Dodatkowo uczniowie zdobyli praktyczne umiejętności obsługi wagi pasiecznej, którą do celów badawczych udostępniła Pasieka Edukacyjna w Przygodzicach, z którą podjęto stałą współpracę (podobnie jak z lokalnymi pszczelarzami amatorami).
Efekt twórczy, prezentacja i upowszechnianie wyników
Zwieńczeniem projektu było unikalne połączenie nauki (STEM) ze sztuką (ARTS):
- Autorski film edukacyjny: Wykorzystując zebrane materiały, wykresy i dokumentację, uczniowie samodzielnie napisali scenariusz i stworzyli film pod tytułem tożsamym z tematem projektu. Rolę lektora i narratora powierzono jednemu z uczniów.
- Wykorzystanie multimediów: W produkcji wykorzystano profesjonalne ujęcia z kamery oraz spektakularne, lotnicze kadry z drona, mapujące strukturę pożytków wokół pasiek. Ścieżkę dźwiękową i głos lektora zrealizowano przy użyciu projektowych głośników.
- Prestiżowy pokaz i promocja: Gotowy film został uroczyście zaprezentowany podczas Festiwalu Nauki w Poznaniu, co stanowiło ogromne wyróżnienie dla szkoły. Przebieg projektu, zaangażowanie młodzieży oraz finałowy film szeroko i regularnie relacjonowano na oficjalnej stronie internetowej szkoły oraz na szkolnym profilu Facebook, budując nowoczesny i innowacyjny wizerunek placówki w regionie.