Przedmiotem naszych badań była gleba oraz wpływ różnych sposobów jej uprawy na jej właściwości i możliwości uzyskania wysokiego plonu, przy jednoczesnym ograniczeniu negatywnego wpływu rolnictwa na środowisko. Wszystkie prace badawcze przeprowadziliśmy w gospodarstwie rolnym w Grzybowie, na terenie Pracowni Ćwiczeń Praktycznych Zespołu Szkół Rolniczo-Budowlanych w Lesznie, w ramach projektu Wielkopolskie Laboratorium Badawcze.

W doświadczeniu porównaliśmy dwa sposoby uprawy gleby zastosowane na tym samym polu: tradycyjną uprawę orkową oraz uprawę bezorkową. Uprawę orkową wykonano przy użyciu tradycyjnego pługa zagonowego, natomiast w systemie bezorkowym zastosowano głębosz wyposażony w zęby typu Michel. Dodatkowo na poszczególne poletka rozsiano wapno, aby ocenić jego wpływ na właściwości gleby, w szczególności na jej odczyn.

Przed rozpoczęciem doświadczenia przeprowadziliśmy również analizę składu granulometrycznego gleby. Wykorzystaliśmy do tego prostą i dostępną metodę próby słoikowej, która pozwoliła określić udział poszczególnych frakcji glebowych. Na potrzeby prowadzonych badań stworzyliśmy także własne narzędzie do pobierania próbek gleby – laskę Egnera. Dzięki temu mogliśmy samodzielnie pobierać materiał do badań z określonych miejsc i głębokości, zachowując większą powtarzalność wykonywanych pomiarów.

Uzyskane wyniki wskazały na wyraźne różnice pomiędzy zastosowanymi systemami uprawy. Szczególnie interesującym rezultatem było stwierdzenie, że w warunkach uprawy bezorkowej zmiany pH gleby zachodziły szybciej. Może to świadczyć o korzystniejszym przebiegu procesów zachodzących w glebie oraz lepszym wykorzystaniu zastosowanego wapna. Odpowiedni odczyn gleby ma duże znaczenie dla dostępności składników pokarmowych dla roślin, aktywności mikroorganizmów glebowych oraz prawidłowego rozwoju systemu korzeniowego.

Kolejnym bardzo ważnym wynikiem była większa zawartość próchnicy glebowej w systemie bezorkowym. Próchnica odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu żyzności gleby, poprawia jej strukturę, zdolność zatrzymywania wody oraz ogranicza ryzyko degradacji. Jednocześnie zawarty w materii organicznej węgiel może być magazynowany w glebie, co oznacza, że zwiększanie zawartości próchnicy może przyczyniać się do sekwestracji węgla. Wyniki naszego doświadczenia wskazują więc, że wybór sposobu uprawy ma znaczenie nie tylko dla produkcyjności gleby, ale również dla ochrony środowiska. Uprawa bezorkowa, poprzez ograniczenie intensywnego przemieszczania gleby i sprzyjanie gromadzeniu próchnicy, może stanowić jeden z elementów rolnictwa bardziej zrównoważonego. Łączenie działań ukierunkowanych na uzyskanie wysokich plonów z troską o jakość i trwałość środowiska glebowego powinno być ważnym kierunkiem współczesnego rolnictwa. Nasze badania pozwoliły nam jednocześnie zdobyć praktyczne doświadczenie w zakresie pobierania próbek, oceny właściwości gleby oraz prowadzenia obserwacji polowych.