Wstęp 

W ramach naszej pracy przeprowadzaliśmy badania, poszerzaliśmy naszą wiedzę, ale także edukowaliśmy innych, aby wpłynąć na ich działania przyjazne naszej planecie. Poprzez naszą pracę pokazaliśmy, czym jest kompost,  jak można go pozyskać i jakie warunki sprzyjają jego powstawaniu, a także przekonywaliśmy innych, że warto tworzyć tzw. złoty nawóz, gdyż przynosi to wiele korzyści zarówno środowisku jak również człowiekowi. 

Zalety kompostowania 

Kompost jest jednym z najlepszych nawozów organicznych, używanych w rolnictwie ekologicznym. Jest kompletnym wieloskładnikowym nawozem zawierającym niezbędne do życia roślin makro i mikroelementy. Stosowanie kompostu powoduje wzrost aktywności mikrobiologicznej gleby, rozwój mikroflory antagonistycznej w stosunku do wielu patogenów roślin i w ten sposób poprawę ich zdrowotności. Do produkcji kompostu używamy różnego rodzaju materii organicznej pochodzenia roślinnego, nawozów naturalnych lub odpadów poprodukcyjnych. Zamiast je tracić lub nieodpowiednio wykorzystywać, lepiej zamienić je w pełnowartościowy nawóz.  

Przygotowanie i uzupełnienie kompostowników 

W 4 kompostownikach PROSPERPLAST o pojemności 220 litrów każdy umieściliśmy kolejno: 

1. Gałęzie, suche liście, ściętą trawę, słomę, trociny, obierki z ziemniaków i innych warzyw oraz owoców – co stanowiło próbę kontrolną. 

2. Wspomniane wcześniej składniki i  45 dżdżownic (Dendrobaena vaneta). 

3. Składniki identyczne jak w próbie kontrolnej i  około 1kg rozdrobnionych skorupek jaj (źródło wapnia). 

4. Składniki identyczne jak w próbie kontrolnej i około 1kg pokrzyw (źródło azotu). 

Wszystkie składniki pryzmy pocięliśmy na fragmenty, żeby przyspieszyć proces. Dodaliśmy także niewielką ilość starego kompostu (jako źródła mikroorganizmów) i roztwór drożdży spożywczych (źródło grzybów). W każdym kompostowniku umieściliśmy około 120 – 150 litrów odpadów. Kompostowniki postawiliśmy na ziemi, a gdy temperatura spadła poniżej 5°C owinęliśmy je białą agrowłókniną.  

Badania 

Co 2 tygodnie pobieraliśmy próbki i ocenialiśmy stopień ich rozkładu, kolor oraz badaliśmy poziom CO² wskazujący na tempo przebiegu procesu. Dwutlenek węgla jest naturalnym produktem ubocznym kompostowania tlenowego, powstającym w wyniku rozkładu materii organicznej przez mikroorganizmy (bakterie i grzyby) w procesie oddychania, a jego emisja świadczy o aktywności mikrobiologicznej i postępie procesu. Wykonywaliśmy również dokumentację zdjęciową, a także szukaliśmy obecności mikroorganizmów pod mikroskopem. Dodatkowo  kontrolowaliśmy warunki panujące w kompostownikach, przeprowadzając pomiary ph, natlenienia, temperatury, wilgotności. Wszystkie pomiary wykonywaliśmy za pomocą urządzenia sense disc, które otrzymaliśmy w ramach udziału w projekcie.  Co 2 tygodnie delikatnie mieszaliśmy zawartość kompostowników w celu lepszego napowietrzenia.  

Poszerzanie wiedzy 

Temat kompostowania zainteresował nas tak bardzo, że postanowiliśmy pogłębić naszą wiedzę na ten temat podczas wycieczek do Zakładu Terenu Oczyszczania „Bakun” oraz Miejskiego Zakładu Gospodarki Odpadami Komunalnymi Sp. z o.o. Dowiedzieliśmy się w ten sposób, jakie są dalsze losy kompostowanych na dużą skalę odpadów organicznych i jakie korzyści może przynosić ten proces. 

Sprawdzanie poziomu wiedzy i edukowanie  

Przygotowaliśmy i przeprowadziliśmy w tym celu ankietę dotyczącą kompostowania. Okazało się,  że większość badanych osób wie czym jest kompostownie, jednak istotna część ocenia swoją wiedzę jedynie jako częściową.  

Wyniki ankiety skłoniły nas do przygotowania ulotki informacyjnej, która trafiła do chętnych uczniów mieszkającym poza miastem. W naszej ulotce zwróciliśmy uwagę na to dlaczego warto kompostować, a także jak prawidłowo przeprowadzać ten proces. 

Wyniki 

Okazało się, że najlepiej rozkładał się kompost dżdżownicowy – zwany wermikompostem, ale również pozytywny wpływ na tempo procesu miało zwiększenie ilości wapnia. Świadczył o tym fakt, że w trakcie pomiarów, kiedy temperatury wynosiły powyżej 5^OC, poziom CO² był zawsze najwyższy w tych pryzmach, czyli obecność dżdżownic i wapnia zwiększyła intensywność procesów oddychania tlenowego przeprowadzanego zwykle głównie przy udziale mikroorganizmów. W pozostałych próbach tempo rozkładu przebiegało podobnie. Zauważyliśmy, że niskie temperatury praktycznie zatrzymywały proces. Badania z użyciem mikroskopu wykazały, że w pryzmie z dżdżownicami występowała także większa ilość nicieni, co także mogło mieć wpływ na ilość powstającego CO².  

Niestety okres jesienno zimowy nie sprzyjał rozkładowi odpadów organicznych. Proces przebiegał powoli, dlatego nie udało nam się uzyskać w pełni rozłożonego kompostu, ale jego wygląd, zmiana ilości, oraz powstający CO² wyraźnie wskazują, że proces przebiegał. 

Uzyskane korzyści 

Nasz projekt nie tylko pokazał, jak można łatwo i szybko uzyskać naturalny nawóz, który jest doskonałym źródłem składników odżywczych. Pozwolił również zwrócić uwagę na niskie koszty jego otrzymania, a także fakt, że poprzez kompostowanie zmniejszamy ilość wyrzucanych odpadów oraz zapewniamy krążenie materii w przyrodzie. Dzięki projektowi zwiększyliśmy nie tylko naszą wiedzę na ten temat oraz także wiedzę wielu innych osób. Zatem cel projektu został osiągnięty.