Logo CSW2030
SP w Bodzewie: Jan Niedziela – regionalista z Piasków
SP BODZEWO 1_zdj 1
Skład zespołu:
Julia Andrzejczak
Nikola Jakuszkowiak
Dawid Niedźwiedziński
Natalia Gembiak
Aleksander Chudy
Oliwia Zawodna
Patryk Goszczyński
Filip Jankowiak
Mikołaj Jankowiak
Filip Szczepaniak
Wiktor Marcinkowski
Weronika Wrzaskała

Opiekun naukowy:
Zbigniew Jakubowski

Wizytówka

Jan Niedziela (ur. 20 czerwca 1949 r. w Piaskach), emerytowany nauczyciel, regionalista, społecznik i niezłomny propagator lokalnej historii. Lokalny lider i ekspert w dziedzinie historii i kultury regionu. Organizator spotkań z mieszkańcami i licznych prelekcji o tematyce historyczno- kulturalnej. Wyróżniony honorowym tytułem ,,Zasłużony dla Gminy Piaski”. 

Rodzina

Jan Niedziela urodził się 20 czerwca 1949 r. w Piaskach Wielkopolskich na ulicy 6 stycznia 9. Rodzice pana Niedzieli wzięli ślub w 1945 r. Jego ojciec był tokarzem, matka kucharką. Związek małżeński zawarł 20 września 1975 r. z Anną Marią. Żona jest z zawodu lekarzem pediatrą i anestezjologiem. Państwo Niedziela są rodzicami trójki dzieci: Bogumiła i Jarosław są lekarzami weterynarii i prowadzą prywatną praktykę, a Anna Maria pracuje jako nauczycielka w Szkole Podstawowej[1].

Dzieciństwo i młodość

Rodzice Jan Niedziela zamieszkali wraz z dziećmi w Piaskach Wielkopolskich, przy ulicy Dworcowej 5. W domu rodzinnym wychowywał się razem z dwoma swoimi braćmi. Lata wczesnego dzieciństwa pomimo wspaniałych, kochających rodziców wspomina jako bardzo trudne z uwagi na powojenne czasy i biedę. W szczególności utkwiły mu w pamięci słowa jego mamy: ,,Janek tak żyj, żebyś nikogo w życiu nie skrzywdził”. Rodzice dbali o wykształcenie synów. Jeden z braci pana Jana skończył studia wyższe na Politechnice Wrocławskiej, a obecnie będąc na emeryturze rozwija swoje pasje malarskie. Drugi brat p. Niedzieli rozwijał między innymi swoje pasje sportowe, trenując podnoszenie ciężarów w sekcji ciężarów w klubie LZS w Gostyniu.

On sam swoje wykształcenie, oprócz ciężko pracujących rodziców zawdzięcza swojej nauczycielce i wychowawczyni pani dr hab. Zofii Prywer. To ona przekonała rodziców p. Jana, aby po szkole podstawowej kontynuował naukę w Liceum Ogólnokształcącym w Gostyniu.

Od najwcześniejszych lat szkolnych jego ulubionym sposobem spędzania czasu wolnego był sport, któremu poświęcił całe swoje życie. Wyczynowo uprawiał lekkoatletykę z ukierunkowaniem na trójskok. W 1969 r. wygrał Wielkopolskie Igrzyska Młodzieżowe w Poznaniu i zakwalifikował się na Mistrzostwa Polski Juniorów. Ze względu na trudną sytuację finansową rodziców, po ukończeniu Liceum Ogólnokształcącego musiał iść do pracy. Pomimo przeciwności losu ukończył Wyższą Szkołę Wychowania Fizycznego we Wrocławiu[2].

Działalność pedagogiczna i społeczna

Pracę w zawodzie nauczyciela rozpoczął 1 września 1970 r. w Szkole Podstawowej w Rawiczu. Od 1 września 1975 r. do 31 sierpnia 2004 r. pracował na stanowisku nauczyciela wychowania fizycznego w Zespole Szkół Rolniczych w Grabonogu.

Był bardzo wysoko ocenianym nauczycielem, zaangażowanym w pracy pedagogicznej i wychowawczej o czym świadczą nagrody, które otrzymał za swoją pracę. Jako nauczyciel osiągał bardzo wysokie wyniki sportowe ze swoimi wychowankami. Swoim osobistym przykładem przyciągał uczniów do aktywnego sportu. Uczył koleżeństwa, pokonywania trudności i uporu w dążeniu do celu. Wskazywał sportowcom jak należy zwyciężać, ale też jak z pokorą przyjąć porażkę i jak wyciągnąć wnioski z przegranej na przyszłość.

Swoje sportowe pasje rozwijał ucząc wychowania fizycznego, ale też prowadząc sekcje tenisa stołowego, sekcję kolarską, podnoszenia ciężarów, lekkoatletyczną oraz biegów przełajowych. Pracując w Zespole Szkół Rolniczych w Grabonogu organizował obozy sportowe dla lekkoatletów. W 1978 r. z okazji nadania imienia szkole Zespół Szkół Rolniczych im. gen. Józefa Wybickiego w Grabonogu zorganizował rajd biegowy z Manieczek /szkoła im. Gen. J. Wybickiego/ do Grabonogu. Młodzież pod jego kierunkiem uzyskiwała tytuły mistrza i wicemistrza Wielkopolski w lekkiej atletyce.

W 1997 r. Pan Niedziela zakwalifikował się do Mistrzostw Polski amatorów w wyścigach górskich, zajmując wysokie miejsce podczas finału wielkopolski.

Fot. 2. Eliminacje do Mistrzostw Polski Amatorów w wyścigach górskich, Poznań 1997 r., ze zbiorów prywatnych Jana Niedzieli.

Wychowankiem pana Niedzieli jest między innymi aktualny trener Rawi Rawicz Bogusław Jusiak, który odkrył talent mistrzyni olimpijskiej Anity Włodarczyk[3] oraz Krzysztof Ptak, który wychował Mistrzynię Polski i olimpijkę Liliannę Zagacką[4].

Pan Niedziela był pomysłodawcą i głównym organizatorem ,,I Małego Maratonu Szlakiem Edmunda Bojanowskiego”. Tak wspomina inicjatywę powstania biegu (Załącznik nr 1). W roku 2025 odbędzie się jubileuszowy 40 bieg im. Błogosławionego Edmunda Bojanowskiego. Bieg zalicza się do jednych z najstarszych biegów w Wielkopolsce. Gromadzi on na swoim starcie zawodników amatorów z okolic powiatu Gostyńskiego, ale też zawodników zrzeszonych w klubach sportowych z rejonu województwa wielkopolskiego.[5]

Fot. 3. Bieg im. Błogosławionego E. Bojanowskiego, Piaski 27.05.2023 r., Ze zbiorów Centrum Kultury i Biblioteka w Piaskach.

Za wybitne zasługi w swojej pracy pedagogicznej otrzymał:

– w 1979 r. nagrodę Ministra Oświaty i Wychowania

– w 2000 r. honorową odznakę Ministra Oświaty i Wychowania ,,Za zasługi dla oświaty”

Pan Niedziela od 1990 r. był radnym Gminy Piaski, bardzo mocno zaangażowanym w sprawy oświaty gminnej i społeczności lokalnej.

Działalność społeczna jako regionalisty:

W 1984 r. organizując I Bieg im. Edmunda Bojanowskiego p. Niedziela poczuwał się do roli eksperta w temacie życia i działalności patrona biegu. Tą datę wymienia jako początki jego wielkiej przygody z regionalizmem (załącznik nr 2).

Tematyka zainteresowań regionalisty jest bardzo rozległa. Wielką pasją i głównym tematem zainteresowań jest historia miejscowości Piaski: od początków jej powstania, kiedy to Piaski znane były pod nazwą Piasecznej Góry, aż po dzień dzisiejszy. Organizuje tematyczne spotkania dla mieszkańców Piasków[6], połączone z organizacją historycznych spacerów po Piaskach. W pierwszej części historycznych Spacerów po Piaskach przedstawił ,,Tajemnice piaskowskiego rynku” w części drugiej ,,Zielony Rynek i Rynek Kościelny”[7] naszej miejscowości.

Swoją wiedzą wspomaga szereg wydarzeń regionalnych w Gminie Piaski i poza nią. 24.04.2024 r. Przygotował historyczną opowieść w 110 rocznicę powstania TOWARZYSTWA GIMNASTYCZNEGO ,,SOKÓŁ” w Piaskach Wielkopolskich w Centrum Kultury i Biblioteka w Piaskach[8].

Fot. 4. Historyczny spacer po Piaskach z opowieścią regionalisty p. Jana Niedzieli, Piaski 6.06. 2024 r., Ze zbiorów p. Adriana Przewoźnego.

Bardzo mocno angażuje się i wspomaga społeczność lokalną w opracowywaniu tematów wynikających z bieżących potrzeb różnych instytucji lokalnych. Dla przykładu można tu podać, że w ramach cyklu spotkań ,,Historyczne opowieści” p. Niedziela przygotował fotohistorię Ochotniczej Straży Pożarnej w Piaskach[9], którą przedstawił podczas obchodów rocznicowych w dniu 1 listopada 2024 r.

Fot. 5. Fotohistoria Ochotniczej Straży Pożarnej w Piaskach w wykonaniu Jana Niedzieli, Piaski 1.11.2024 r., Ze zbiorów p. Adriana Przewoźnego

Z okazji Święta Patrona Szkoły Podstawowej w Bodzewie w dniu 19 grudnia 2024 r. przygotował i przedstawił  uczniom i zebranym gościom prezentację dotyczącą mieszkańców Bodzewa i Piasków, którzy uczestniczyli w Powstaniu Wielkopolskim 1918 – 1919[10].

Fot. 6. Święto Patrona Szkoły Podstawowej w Bodzewie. Prezentacja w wykonaniu Jana Niedzieli, Bodzewo 19.12.2024 r., Ze zbiorów Szkoły Podstawowej w Bodzewie

Z kolei 29 maja 2024 przygotował wieczornicę dla mieszkańców podczas wieczornicy o śp. Stefanie Jankowiaku historyku i regionaliście[11].

W najbliższym czasie na prośbę dyrektora Bonifraterskiego Centrum Medycznego z okazji obchodów 130 rocznicy Marysina, przedstawi historię powstania i funkcjonowania znanego sanatorium w Marysinie- Piaskach.

Również mocno zaangażował się w obchody 80- lecia nadleśnictwa Piaski. Pan Niedziela jako regionalista, posiadający olbrzymią wiedzę przedstawi historię Nadleśnictwa Piaski.

Zawsze jest otwarty na prośby dotyczące jego pola zainteresowań. Biegle posługuje się nową technologią. Do poznawania historii, a następnie jej dalszego przekazu dla własnych potrzeb tłumaczy dokumenty obcojęzyczne. Wszystkie materiały opracowuje i gromadzi w archiwach. Realizując swoją pasję współpracuje z wieloma osobami i instytucjami. Z osób, dzięki którym posiadł zamiłowanie do regionalizmu na pierwszym miejscu wymienia śp. historyka i regionalistę Stefana Jankowiaka. Od lat 90-tych współpracuje z Antonim Jerszyńskim, współpracuje ściśle z p. Robertem Czubem dyrektorem muzeum Gostyńskiego, z archiwum leszczyńskim, z p. Tomaszem Dybą i Mieczysławem Żurkiem z Rawicza, z p. Maciejem Gaszkiem i p. Mariuszem Sobeckim, którzy prowadzą portal ,,Gaso-gostyn” i z wieloma innymi osobami, dzięki którym wzbogaca zbiory swojego archiwum.

W dowód uznania aktywności pana Jana Niedzieli przez mieszkańców i władze lokalne w dniu 16 stycznia 2025 r. jako pierwszy mieszkaniec został on wyróżniony honorowym tytułem i statuetką „Zasłużony dla Gminy Piaski”. Wyróżnienie otrzymał jako regionalista, społecznik i niezłomny propagator lokalnej historii.[12]

Bibliografia i netografia

Załączniki

  • Załącznik nr 1: Organizacja Pierwszego Biegu im. Edmunda Bojanowskiego. Rozmowa z Janem Niedzielą, pomysłodawcą organizacji biegu. Wywiad przeprowadzony 12.03.2025 przez uczniów z klasy VII SP w Bodzewie w ramach projektu Cyfrowa Szkoła Wielkopolsk@ 2030.
  • Załącznik nr 2: Początki zainteresowania regionalizmem. Wywiad przeprowadzony 17. 04. 2025 przez uczniów z klasy VII SP w Bodzewie w ramach projektu Cyfrowa Szkoła Wielkopolsk@ 2030.

[1] Wywiad z Janem Niedzielą, Bodzewo 12 .03. 2025 r., przeprowadzony przez uczniów z klasy VII SP w Bodzewie, w archiwum opiekuna projektu.

[2] Wywiad z Janem Niedzielą, Bodzewo 17 .04. 2025 r., przeprowadzony przez uczniów z klasy VII SP w Bodzewie, w archiwum opiekuna projektu.

[3] Anita Włodarczyk, w: Wikipedia, Wolna Encyklopedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Anita_Włodarczyk, dostęp 30.04.2025

[4] Liliana Zagacka, w: Wikipedia, Wolna Encyklopedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Liliana_Zagacka, dostęp 30.04.2025

[5] Wywiad z Janem Niedzielą, Bodzewo 17 .04. 2025 r., przeprowadzony przez uczniów z klasy VII SP w Bodzewie, w archiwum opiekuna projektu.

[6] Tematyczne spotkania dla mieszkańców Piasków w przygotowaniu Jana Niedzieli, 25.08.2024 Facebook Centrum Kultury i Biblioteka w Piaskach, w: https://www.facebook.com/coolturka.piaski/posts/pfbid02e1rrZ78vRpEpymxQdajqr6C8JxFnLncoH4BhfTMKHJnK3ob8YRrKB3qVEsSj421Xl , dostęp:30.04.2025 r.

[7] Tematyczne spotkania dla mieszkańców Piasków w przygotowaniu Jana Niedzieli, 24.08.2024,  Facebook Centrum Kultury i Biblioteka w Piaskach, w: https://www.facebook.com/photo?fbid=557257379960503&set=a.228016832884561  , dostęp 30.04.2025 r.

[8] Historyczna opowieść Jana Niedzieli w 110 rocznicę powstania TOWARZYSTWA GIMNASTYCZNEGO ,,SOKÓŁ” w Piaskach Wielkopolskich 24.04.2024 r. w: Facebook Tomasz Piecuch, w: https://www.facebook.com/tomasz.piecuch.5/videos/1507215586537285, dostęp 30.04.2025 r.

[9] Fotohistoria Ochotniczej Straży Pożarnej w Piaskach przygotowana przez Jana Niedzielę, 16.11.2024 r. https://gostyn24.pl/pl/14_kultura/73957_zdjecia-i-historie-jakich-wielu-nie-znalo-prawdziwa-sensacja-byla-pewna-data.html, dostęp 30.04.2025 r.

[10] Święto Patrona Szkoły Podstawowej w Bodzewie 19.12.2025 r. w: Facebook Szkoły Podstawowej w Bodzewie, https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid034p3jGobtHga2eLCKdsSHjdNMmnh4heLjP46uuJqDvNotygHgf4U35CMyWVp98Fkhl&id=100064230034524, dostęp 30.04.2025 r.

[11] Stefan Jankowiak historyk i regionalista, Wieczornica z okazji 90 rocznicy urodzin Stefana Jankowiaka, przygotowana dla mieszkańców Piasków z inicjatywy Jana Niedzieli 29.05.2024 r. w: Facebook Centrum Kultury i Biblioteka w Piaskach, w:   https://www.facebook.com/coolturka.piaski/posts/pfbid02qZs64USFyZF2xjrtuLGsh2jquwT4YMf7Qysb982XfPBE52dV2CSfQJNBPgxJRqpxl  dostęp 30.04.2025 r.

[12] Wywiad z Janem Niedzielą, Bodzewo 17 .04. 2025 r., przeprowadzony przez uczniów z klasy VII SP w Bodzewie, w archiwum opiekuna projektu.

Udostępnij wpis
Kategorie
Najnowsze wideo
Polub nas na Facebooku
Ostatnio dodane
  • Wielkopolska Encyklopedia Cyfrowa
    • SP w Bodzewie: Jan Niedziela - regionalista z Piasków
  • Wielkopolska Encyklopedia Cyfrowa
    • SP w Wielichowie: Izba Historii w Śniatach – kultywowanie pamięci o przeszłości lokalnej
  • Wielkopolska Encyklopedia Cyfrowa
    • SP 1 w Wągrowcu: Sekcja Piłki Ręcznej Miejskiego Klubu Sportowego Nielba Wągrowiec. Historia i teraźniejszość jednoczące pokolenia
    Przejdź do treści