Skład zespołu: Stanisław Gapiński Zofia Jaskulska Iga Majewska Aleksandra Walińska Kacper Krzykawski Kajetan Krzykawski Amelia Nochowicz Oskar Zawadzki Wiktoria Binert Kamil Hetmanowski Gracjan Kosz Wiktoria Kramer Opiekun naukowy: Elżbieta Kurkowiak-Pauszek

Wizytówka

Informacje podstawowe o OSP Budzyń

Budzyń jest miastem w województwie Wielkopolskim, powiecie chodzieskim. OSP Budzyń w 2023 r. obchodziła jubileusz 100-lecia jej istnienia i działalności dla dobra społeczeństwa.

Remiza OSP Budzyń mieści się przy ul. Strażackiej 1 w Budzyniu. Siedziba ta była kilkakrotnie przebudowywana. W 1978 roku wybudowano garaże dla samochodów ciężarowych oraz salę z zapleczem socjalnym. Gruntowny remont przeprowadzono w 2022 r.. Zakończył się on 3 maja uroczystym otwarciem remizy. Druhom przekazano obszerną szatnię, pomieszczenie socjalne i dwa boksy dla pojazdów średnich i jednego małego. W garażach znajdują się urządzenia do odsysania spalin.

OSP Budzyń posiada dwa samochody pożarnicze: ratowniczo-gaśniczy MAN (Fot.1) oraz wóz bojowy Renault.

Organizacja OSP Budzyń

OSP Budzyniu funkcjonuje jako stowarzyszenie, a organem sprawującym nad nim nadzór jest Starosta Powiatu Chodzieskiego. Struktura organizacyjna OSP Budzyń obejmuje zarząd oraz komisję rewizyjną.

Zarząd,który odpowiada za kierowanie bieżącymi sprawami jednostki.

W jego skład wchodzą:

• prezes: reprezentuje OSP na zewnątrz i kieruje pracami zarządu,
• naczelnik: odpowiada za działalność operacyjną jednostki,
• sekretarz: zajmuje się sprawami organizacyjnymi oraz dokumentacją,
• skarbnik: odpowiada za finanse i gospodarkę finansową,
• gospodarz: zarządza mieniem i wyposażeniem OSP.

Aktualnie członkami Zarządu[1] są:

• prezes: Paweł Sell
• wiceprezes: Zenon Nowicki
• naczelnik: Piotr Siwiak
• zastępca naczelnika: Rafał Paweł Grill
• sekretarz: Patryk Łukasz Miler
• skarbnik: Edyta Halina Księżniakiewicz
• gospodarz: Wojciech Westfal

Ponadto OSP Budzyń posiada Komisję Rewizyjną, która sprawuje nadzór nad działalnością jednostki. W jej skład wchodzą: Henryk Tomasz Świerzko, Jan Herman i Zenon Antoni Kupidura.

Każdego roku Zarząd przedstawia sprawozdanie z prowadzonych działań przed druhami w obecności przedstawicieli władz samorządowych. Po uzyskaniu absolutorium w drodze głosowania może działać przez kolejny rok. Wybór władz jednostki odbywa się podczas zebrań sprawozdawczo – wyborczych.

Kadencja prezesa trwa 5 lat i jest wybierany spośród członków zarządu. Dodatkowo warto zaznaczyć, że OSP Budzyniu od 1995 roku jest częścią Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego, co pozwala na współpracę z innymi jednostkami ratowniczymi na poziomie powiatowym, wojewódzkim i krajowym. Dochodzą też nowe zadania szczególnie związane z ratownictwem drogowym [2].

Zadania OSP Budzyń

Do najważniejszych zadań OSP Budzyń należy prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z Państwową Strażą Pożarną i organami samorządowymi. Strażacy OSP Budzyń biorą też aktywny  udział w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.

 W sytuacji zagrożenia pożarowego i ekologicznego druhowie mają za zadanie informować ludność o niebezpieczeństwie. Ważne jest również rozwijanie wśród członków ochotniczej straży pożarnej kultury fizycznej i sportu[3]. 

Co więcej, OSP Budzyń współpracuje z innymi jednostkami, uczestnicząc w szkoleniach i ćwiczeniach. Dla młodzieży z terenu Gminy Budzyń zainteresowanej zdobywaniem wiedzy i sprawności pożarniczej zorganizowana jest Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza.

Historia OSP Budzyń

Ochotnicza straż pożarna w Budzyniu jest jedną z najstarszych jednostek w regionie, a jej historia jest głęboko związana z tradycjami lokalnej społeczności. Została założona 26 lutego 1923 roku, dzięki poparciu władz miejskich i staraniem mieszkańca Budzynia, mistrza kowalskiego Kazimierza Lupy. Podczas zebrania wybrano pierwszy Zarząd w składzie[4]:

• prezes: burmistrz Jan Pitula,
• sekretarz: Franciszek Goldberg,
• skarbnik: Franciszek Geisler,
• naczelnik: Kazimierz Lupa.

Pierwszą budzyńską remizę strażacką zorganizowano w ówczesnej „ochronce” przy ul. Rynkowej. Wyposażeniem tej jednostki była sikawka konna (Fot. 2), beczkowóz i drobny sprzęt przeciwpożarowy. Wyznaczono również druha, który był odpowiedzialny za tzw. „kurendę”. Druh miał za zadanie odwiedzać strażaków i informować o terminach zebrań. Pierwszym kurendarzem był Jan Binert, który za swą pracę otrzymywał miesięczne wynagrodzenie w wysokości 1 złoty 80 groszy.

W latach międzywojennych OSP Budzyń zasiliła szeregi Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP. Wyszkolenie strażaków było najważniejszym zadaniem i celem wielu działań jednostki. W 1931 roku podzielono druhów na sekcje[5]:

• oddział I ratowniczy,
• oddział II sikawkowy,
• oddział III wodny,
• oddział IV porządkowy.

Wprowadzony podział na sekcje jasno określił obowiązki strażaków, co poprawiło efekty ćwiczeń. W 1933 roku oddano do użytku wieżę wspinalniczą, która służyła do ćwiczeń z drabinami hakowymi oraz do suszenia węży[6].

Lata II wojny światowej oznaczały przerwę w działalności budzyńskich strażaków, ponieważ zostali zastąpieni przez Niemców. Dobytek OSP przeniesiono do stodoły probostwa. Dopiero po zakończeniu wojny można było reaktywować jednostkę w Budzyniu. Wydarzyło się to 6 stycznia 1946 roku i od tego czasu powoli odbudowywano swoją przedwojenną pozycję.  Do pierwszych inwestycji należał zakup pierwszej syreny alarmowej i budowa remizy.

Najważniejszym wydarzeniem uroczystości jubileuszowych 25-lecia jednostki było wręczenie pierwszego sztandaru w 1948 roku[7].

Ważnym wydarzeniem było oddanie w 1978 roku do użytku nowo powstałego Domu Strażaka, który umacniał wspólnotę budzyńskich druhów. Ówczesny prezes Zenon Nowicki przedstawił w trakcie otwarcia plany rozbudowy bazy przeciwpożarowej i ochrony społecznej w ramach obrony cywilnej gminy.

Od 1981 roku organizowane są Turnieje Wiedzy Pożarniczej. Dzięki nim młodzież ma okazję poszerzać swoją wiedzę i aktywnie uczestniczyć w życiu lokalnej społeczności. Jako członkowie Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej w 2010 roku młodzi ochotnicy uczestniczyli w Ogólnopolskim Turnieju Wiedzy Pożarniczej „Młodzież Zapobiega Pożarom”.[8]

Nagrody i wyróżnienia dla OSP Budzyń

Na przestrzeni stu lat druhowie z Budzynia otrzymali szczególne odznaczenia i wyróżnienia. Szczególnym wyróżnieniem dla budzyńskich druhów był Medal honorowy im. Bolesława Chomicza nadawany w 2013 roku przez Prezydium Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP za zasługi dla rozwoju i umacniania Związku OSP RP.

Na uwagę zasługuje również: Złoty Znak Ochotniczych Straży Pożarnych, Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza, Medal Honorowy im. Józefa Tuliszkowskiego oraz wpis do Złotej Księgi Oddziału Wojewódzkiego w Pile[9].

100-lecie powołania Ochotniczej Straży Pożarnej w Budzyniu stała się okazją do podziękowań dla druhów za ich ofiarność i wierność zawołaniu „Bogu na chwałę, ludziom na ratunek” (Fot. 3).

Doceniono w ten sposób pracę strażaków. Zwracano uwagę, że praca strażaków OSP w Budzyniu to misja, podejmowanie szczególnych działań, aby służyć ludziom.

Bibliografia:

• 100-lecie Ochotniczej Straży Pożarnej w Budzyniu oraz nadanie sztandaru, Gmina Budzyń, https://samorzad.gov.pl/web/gmina-budzyn/100-lecie-ochotniczej-strazy-pozarnej-w-budzyniu [dostęp 18 kwietnia 2025].
• Finał wojewódzkiego Turnieju Wiedzy Pożarniczej „Młodzież zapobiega pożarom”, Miesięcznik Gmina Budzyń. Bezpłatny Informator Samorządowy, 2010, nr 66, s. 4.
• Muzeum Pożarnictwa w Rakoniewicach – fantastyczna wystawa w zabytkowym budynku kościoła ewangelickiego z XVIII w,. Grafy w podróży, https://grafywpodrozy.pl/muzeum-pozarnictwa-w-rakoniewicach/ [dostęp 18 kwietnia 2025)
• Sprawozdania Prezesa OSP Budzyń, wygłoszone dnia 25 maja 2013 r. materiał nieopublikowany: https://www.budzyn.pl/gmina/images/2013/05_25/przemowienie.pdf [dostęp 28. 04. 2025].
• Wojtkowiak WK., Ochotnicza Straż Pożarna w Budzyniu 1923-2023, Dzieje ludzi tworzących historię,2023.

 Spis załączników:

• Załącznik nr 1: Dlaczego warto być strażakiem. Film zrealizowany przez uczniów w ramach realizacji projektu Cyfrowa Szkoła Wielkopolsk@ 2030.

• Załącznik nr 2: Wielkopolskie Muzeum Pożarnictwa w Rakoniewicach. Film zrealizowany przez uczniów w ramach projektu Cyfrowa Szkoła Wielkopolsk@ 2030.

---

[1] Krajowy Rejestr Sądowy Numer KRS: 0000030035, Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda

[2] Przykład sprawozdania Prezesa OSP Budzyń, wygłoszonego dnia 25 maja 2013 r. materiał nieopublikowany: https://www.budzyn.pl/gmina/images/2013/05_25/przemowienie.pdf [dostęp 18. 04. 2025].

[3] Spis organizacji. Ochotnicza Straż Pożarna w Budzyniu, ngo.pl, https://spis.ngo.pl/263051-ochotnicza-straz-pozarna-w-budzyniu [dostęp 18. 04. 2025].

[4] W.K. Wojtkowiak, Ochotnicza Straż Pożarna w Budzyniu 1923-2023, Dzieje ludzi tworzących historię,Piła 2023, s.12.

[5] Ibidem, s. 27-28.

[6] Ibidem, s.26.

[7] Ibidem, s.26.

[8] Finał wojewódzkiego Turnieju Wiedzy Pożarniczej „Młodzież zapobiega pożarom”, Miesięcznik Gmina Budzyń. Bezpłatny Informator Samorządowy, 2010, nr 66, s. 4.

[9] W.K. Wojtkowiak, Ochotnicza Straż Pożarna w Budzyniu 1923-2023, Dzieje ludzi tworzących historię, Piła 2023, s.73-74.