Skład zespołu: Nadia Noculak Daria Otwiaska Tymoteusz Pol Nikodem Kuboszek Lena Chrobak Nikola Kałużna Maria Zadoienko Zofia Grzesiak Kamil Monieta Antonina Szajdak Adam Wiśniewski Milena Dąbrowska Ksawery Połomski Maria Jańczak Opiekun naukowy: Anna Pankalla

Wizytówka

Dzieciństwo i edukacja

Szymon Chwalisz urodził się 26 sierpnia 1986 roku w Sycowie, ale przez całe życie mieszka i tworzy w Ostrzeszowie. Jest synem Amelii Chwalisz, emerytowanej nauczycielki z 40-letnim stażem oraz Piotra Chwalisza – pracownika Ostrzeszowskiego Centrum Kultury (OCK). Jego siostra Aleksandra zajmuje się fizjoterapią dziecięcą. S. Chwalisz jest absolwentem Szkoły Podstawowej nr 2 im. Marii Dąbrowskiej w Ostrzeszowie (1999), Gimnazjum nr 2 im. Karola Wojtyły (2002) i Liceum Profilowanego o specjalności socjalnej w Zespole Szkół nr 3 w Ostrzeszowie (2006). Jak wyznała w rozmowie z autorami hasła jego mama, malowanie było jego pasją od najmłodszych lat. „Szymon zawsze siedział na swoim małym, drewnianym krzesełeczku. Miał kartki, blok, różne kredki i zawsze lubił rysować i dużo rysował. We wczesnym dzieciństwie rysował kreskówki, z bajek jakieś postacie, potwory i tak dalej. Ludzi zaczął rysować dopiero w liceum” (ZAŁĄCZNIK NR 1)[1]. Od początku marzył o wykonywaniu zawodu artysty-malarza, w zasadzie nie biorąc pod uwagę żadnej innej profesji. Jego ulubionymi przedmiotami w szkole, oprócz zajęć plastycznych, były język polski i historia. Jako jedyny absolwent ostrzeszowskiego liceum na jeden z przedmiotów maturalnych wybrał historię sztuki (ZAŁĄCZNIK NR 2)[2].

Dyplom z malarstwa uzyskał na kaliskim Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, na kierunku Edukacja Artystyczna w Zakresie Sztuk Plastycznych, pod opieką naukową dr. hab. Jana Krzysztofa Hrycka (2011). Tematem jego pracy dyplomowej była twórczość malarska związanego z Ostrzeszowem Antoniego Serbeńskiego (1886–1957)[3].

Twórczość

Pierwszą osobą, która wspomagała go w rozwijaniu pasji, służyła wsparciem i merytoryczną radą był Antoni Wencek – nauczyciel plastyki w szkole podstawowej. To on zaznajomił go z podstawowymi technikami malarskimi. „Szymon zawsze mówił i powtarzał, że on był tym jego pierwszym mentorem, który zaszczepił w nim tę chęć dalszego rozwoju, a gdy tworzył swój pierwszy olejny obraz, pomógł w domu wymieszać farby, ile terpentyny, ile oleju, żeby można było malować” (ZAŁĄCZNIK NR 1). Drugim mentorem artysty i jednocześnie przewodnikiem po historii sztuki, był profesor Jan Krzysztof Hrycek, promotor jego pracy dyplomowej. Do dziś Sz. Chwalisz czerpie inspiracje, odwiedzając muzea i galerie sztuki w Europie. Pasjonuje i zachwyca go twórczość takich artystów, jak Pablo Picasso, Salvador Dali, Zdzisław Beksiński, Jan Matejko, Piero Della Francesco czy Caravaggio.

Pierwsze prace Sz. Chwalisz stworzył w trakcie plenerów malarskich im. Antoniego Serbeńskiego w latach 2003-2006 w rodzinnym Ostrzeszowie[4]. Były to obrazy olejne, akrylowe i wykonane klasyczną techniką graficzną- linorytem. Jeden z nich do dziś wisi na oddziale wewnętrznym w Ostrzeszowskim Centrum Zdrowia. 

Początkowo Sz. Chwalisza inspirowała architektura Ostrzeszowa, między innymi kościoły i malownicze kapliczki. W kolejnej fazie swojej twórczości zajmował się karykaturą i stworzył wiele portretów postaci znanych w rodzinnym mieście[5] (ZAŁĄCZNIK NR 6, FOT. 1 i 2). Wystawę tych prac można było oglądać w ostrzeszowskim Muzeum Regionalnym im. Władysława Golusa w 2008 roku (ZAŁĄCZNIK NR 5). 

W następnych latach artysta zainteresował się techniką aerografu. Jak tłumaczył, „Jest to technika, gdzie znajduje się mały pistolet, wlewa się do niego farbę i ta farba pod ciśnieniem wylatuje. To jest bardzo precyzyjne narzędzie, którym można w zasadzie malować kreski grubości włosa” (ZAŁĄCZNIK NR 3)[6]. W tej technice Sz. Chwalisz tworzył przez 15 lat, wykonał około 1500 projektów, głównie na motocyklach, samochodach, gitarach i kaskach motocyklowych. Równolegle malował on także obrazy olejne. Z czasem ponownie skupił się na malarstwie olejnym, ponieważ „technika aerografu mu się przejadła”. Pierwsze prace w tym stylu przedstawiały martwe natury, elementy architektoniczne, kościoły, kamienice i „minimalistyczne” motywy przedmiotów codziennego użytku, na których ćwiczył technikę światłocienia. Swój styl malarski S. Chwalisz określił następująco: „podejrzewam, że jest to coś w rodzaju surrealizmu [chodzi o technikę mającej burzyć logiczny porządek rzeczywistości], ale pewnie maluję względnie realistycznie, bo jest to też malarstwo przedstawiające [tzn. odzwierciedlające rzeczywistość]. Z abstrakcją

[gdzie widz nie zawsze jest w stanie rozpoznać konkretny przedmiot lub postać]

jakoś się nie dogaduję, ale dużo motywów absurdalnych pojawia się w moich obrazach”. Z kolei jego najnowsze obrazy olejne łączą surrealizm ze stylem pop-art., charakteryzującym się intensywnymi kolorami, które przyciągają uwagę (ZAŁĄCZNIK NR 6, FOT. 3-10). Sz. Chwalisz uznaje się za artystę bardzo pracowitego, zaangażowanego w swoją profesję. Jak wyznaje, „Ja bardzo szybko maluję obrazy. Obraz w formacie 60×120 cm (takie zazwyczaj są na wystawach) zajmuje mi powiedzmy cztery dni pracy. Maluję rocznie około 50-60 obrazów” (ZAŁĄCZNIK NR 3). 

Twórczość Sz. Chwalisza można było podziwiać podczas licznych wystaw indywidualnych i zbiorowych w kraju lub za granicą w następujących instytucjach: 

• 2023-2024. Wystawa Do Trzech Razy Sztuka – Szymon Chwalisz, Grzegorz Skawiński i Dariusz Kamys w: Galerii w Ramach Piętra Ostrzeszowskiego Centrum Kultury (2024), Teatrze Korez Katowice (2023), Teatrze 6 Piętro Pałac Kultury i Nauki w Warszawie (2023).
• 2022. Obraz Celebryty w: Borek w Hulaj Kulaj w Ostrzeszowie.
• 2022. Wystawa autorska w: Galeria w Ramach Piętra Ostrzeszowskiego Centrum Kultury.
• 2021. Wystawa “Chwalisz Fabijańskiego?”, wystawa malarstwa Szymona Chwalisza i Sebastiana Fabijańskiego w: Galeria Kawai, Warszawa.
• 2021. “Sztuka jest kobietą”, wystawa zbiorowa w: Galeria La Vie Skin, Warszawa.
• 2008. Wystawa zbiorowa w: Galerie L`Etangd`Art, Bages (Francja).
• 2008. Wystawa autorska w: Galeria Starówka, Poznań.
• 2008. Wystawa autorska w: Muzeum Ostrzeszów.
• 2007. Wystawa zbiorowa w: Taller Galeria Fort, Cadaques, Girona (Hiszpania).
• 2007. Wystawa zbiorowa w: Farley`s Yard TrustChiedingly, Eastwoodem Sessex, (Wielka Brytania).
• 2007. Wystawa zbiorowa w: Fundacjo Tharrats d `Art Grafic, Pinda De MAR, Barcelona (Hiszpania).
• 2004. Wystawa autorska w: Galeria OCK, Ostrzeszów – wystawa autorska. 

Zaangażowanie społeczne 

Szymon Chwalisz od początku swojej działalności artystycznej był zaangażowany w pomoc charytatywną. Wiele osób kojarzy go z tzw. PolandRockowymi Gitarami malowanymi w technice aerografu, które od 2011 roku artysta przekazuje na licytacje Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. W roku 2017 Sz. Chwalisz wystawił do sprzedaży gitarę z podpisem Flasha – gitarzysty legendarnego zespołu rockowego Guns N’ Roses. Muzyk, gdy zobaczył ten instrument, stwierdził, że jest niesamowity, podobnego zdania był kupiec gitary, który zapłacił za nią 60 200 zł. Najdroższa gitara została jednak wylicytowana za 92 tysiące złotych. Łącznie dla Fundacji WOŚP artysta przekazał blisko 500 000 złotych (ZAŁĄCZNIK NR 3).

Swoje obrazy Sz. Chwalisz przekazuje na rzecz takich organizacji, jak:

• Fundacja „Anieli w Bieli”, zbierająca pieniądze na chore dzieci z Wielkopolski;
• Fundacja Marty Raczyńskiej Dejneki „Nos Duo”, wspierająca dzieci i potrzebujących z powiatu ostrzeszowskiego;
• Fundacja Embrace, pomagająca kobietom w trudnych momentach życiowych;
• Fundacja „Zobacz mnie”, ratująca życie chorych i wspierająca rozwój niepełnosprawnych dzieci (otrzymała od artysty gitarę z motywami wrocławskimi);
• Fundacja Rodziny Maj im. Piotra Maja[7]. 

Działaniem artysty o wydźwięku filantropijnym było także przygotowanie grafiki kasku dla polskiego kierowcy rajdowego Kajetana Kajetanowicza (Kajto) wraz z dziećmi ze Szpitala Okulistyczno-Onkologicznego w Katowicach. Rajdowiec używał tego kasku przez cały sezon 2016-2017.

Szymon Chwalisz nigdy nie zapomniał o Ostrzeszowie, który traktuje jak swoją małą ojczyznę. Regularnie prowadzi warsztaty malarstwa olejnego, zajęcia dla dzieci w pracowni plastycznej OCK, pomagając młodym w rozwijaniu ich pasji, współpracuje z OCK przy okazji różnych akcji edukacyjnych. Jak podkreśla, spotkania te „mają charakter profesjonalny, akademicki, tak, by kursanci mogli doskonalić swoje umiejętności”[8]. Poprzez swoją oryginalną i zróżnicowaną twórczość, adresowaną do różnych odbiorców artysta rozsławia Ostrzeszów w całej Polsce. Chętnie sięga po motywy związane z tym miastem, robiąc to w sposób niebanalny i intrygujący. Wykorzystuje swoje kontakty zawodowe, aby sprowadzać do Ostrzeszowa znanych artystów, którzy współuczestniczą w trzydniowym święcie miejskim o nazwie Dni Ziemi Ostrzeszowskiej (zawsze w trzeci weekend czerwca)[9] (ZAŁĄCZNIK NR 4). Za swoje zasługi w listopadzie 2024 roku S. Chwalisz został uhonorowany tytułem Ambasadora Ostrzeszowskiej Kultury. „Ogromnie gratulujemy i dziękujemy za wysiłek, jaki wkładasz w to, by Ostrzeszów istniał na kulturalnej mapie Polski, nie zapominając przy tym o swoich korzeniach, dzięki czemu mieszkańcy naszego małego miasteczka mają szansę obcować z wielką sztuką” – powiedział dyrektor Ostrzeszowskiego Centrum Kultury, wręczając artyście pamiątkową statuetkę[10].

Bibliografia 

I Festiwal Autentyzmu, „Ostrzeszowska Kultura” 2024, nr 33, s. 22-23.

Chwalisz Szymon, Malarstwo. Prace powstałe w latach 1997–2022. Ostrzeszowskie Centrum Kultury 2022, www.anc.com.pl [dostęp: 4.04.2025].

Graf Władysław, Ostrzeszów: zabytki w drzeworytach Antoniego Serbeńskiego, Ostrzeszów 1992.

Kaczmarek Wiesław, Dla sztuki nigdy nie było dobrego czasu (bardzo szczera rozmowa z Szymonem…), kwartalnik „Ostrzeszowska Kultura” 2023, nr 25, s. 8-10.

Kaczmarek Wiesław, Maluję od urodzenia… Wernisaż prac Szymona Chwalisza, kwartalnik „Ostrzeszowska Kultura”, 4/22 nr 25, s. 10-12.   

Szymon Chwalisz – artysta przekorny, „Ostrzeszowska Kronika Regionalna” 2020, nr 8, s. 61-63.

   Netografia

Digitalizacja i archiwizacja twórczości Antoniego Serbeńskiego ze zbiorów muzealnych i prywatnych poza Ostrzeszowem wg norm IPTC, Ostrzeszów 2014, https://ock-ostrzeszow.pl/sites/ock.clik.pl/files/ock_muzeum_serbenski2014.pdf [dostęp: 11.03.2025].

Ostrzeszowskie Centrum Kultury, Patron – Antoni Serbeński, https://ock-ostrzeszow.pl/patron-antoni-serbe-ski [dostęp: 3.04.2025].

Slash zamówił obraz u polskiego artysty Szymona Chwalisza, „Głos Wielkopolski, 12.02.2019, https://gloswielkopolski.pl/slash-zamowil-obraz-u-polskiego-artysty-szymona-chwalisza/ar/13893431  [dostęp: 18.02.2025].    

Szymkowiak Maciej, Szymon Chwalisz: Moja mama nie sądziła, że utrzymam się z malarstwa. Teraz moje malowane gitary są licytowane za 70 tysięcy złotych!, „Głos Wielkopolski”, 31.10.2021,https://gloswielkopolski.pl/szymon-chwalisz-moja-mama-nie-sadzila-ze-utrzymam-sie-z-malarstwa-teraz-moje-malowane-gitary-sa-licytowane-za-70-tysiecy-zlotych/ar/c13-15875583 [dostęp: 18.02.2025].

Szymon Chwalisz, witryna internetowa, https://szymonchwalisz.com/pl/o-nas/ [dostęp: 18.02.2025].

Spis załączników 

Załącznik nr 1. Transkrypcja wywiadu z mamą artysty Amelią Chwalisz, Ostrzeszów, 5.12.2024. Wywiad przeprowadzony przez Nadię Noculak. Przygotowanie i scenariusz: Nadia Noculak, Daria Otwiaska, Tymoteusz Pol.  

Załącznik nr 2. Transkrypcja wywiadu z artystą Szymonem Chwaliszem, Ostrzeszów, 12.12.2024. Wywiad przeprowadzony przez Antoninę Szajdak. Przygotowanie i scenariusz: Antonina Szajdak, Kamil Monieta. 

Załącznik nr 3. Transkrypcja wywiadu nr 2 z artystą Szymonem Chwaliszem, Ostrzeszów, 12.12.2024. Wywiad przeprowadzony przez Marię Jańczak. Przygotowanie i scenariusz: Maria Jańczak, Maria Zadoienko. 

Załącznik nr 4. Transkrypcja wywiadu z dyrektorem Ostrzeszowskiego Centrum Kultury Michałem Szmajem, Ostrzeszów, 9.01.2025. Wywiad przeprowadzony przez Adama Wiśniewskiego. Przygotowanie i scenariusz: Adam Wiśniewski i Nikodem Kuboszek. 

Załącznik nr 5. Transkrypcja wywiadu z panią dyrektor Muzeum Regionalnego im. Władysława Golusa w Ostrzeszowie Mirosławą Rzepecką, Ostrzeszów, 6.02.2025. Wywiad przeprowadzony przez Milenę Dąbrowską. Przygotowanie i scenariusz: Milena Dąbrowska i Ksawery Połomski.

Załącznik nr 6. Kolekcja prac autorstwa Szymona Chwalisza.

---

[1] Wywiad z Amelią Chwalisz przeprowadzony w dniu 5.12.2024 roku w Szkole Podstawowej nr 2 im. Marii Dąbrowskiej w Ostrzeszowie przez Nadię Noculak.

[2] Wywiad nr 1 z Szymonem Chwaliszem przeprowadzony w dniu 12.12.2024 roku w Szkole Podstawowej nr 2 im. Marii Dąbrowskiej w Ostrzeszowie przez Antoninę Szajdak.

[3] Więcej o twórczości malarskiej Antoniego Serbeńskiego: Digitalizacja i archiwizacja twórczości Antoniego Serbeńskiego ze zbiorów muzealnych i prywatnych poza Ostrzeszowem wg norm IPTC, Ostrzeszów 2014, https://ock-ostrzeszow.pl/sites/ock.clik.pl/files/ock_muzeum_serbenski2014.pdf [dostęp: 11.03.2025]; por. Władysław Graf, Ostrzeszów: zabytki w drzeworytach Antoniego Serbeńskiego, Ostrzeszów 1992.

[4] Antoni Serbeński (1886-1957) był malarzem, grafikiem i pedagogiem, który w 1931 roku na stałe osiadł w Ostrzeszowie. Tematem jego prac były najczęściej krajobrazy i obiekty architektoniczne, np. okolic Ostrzeszowa, portrety i kompozycje kwiatowe. W 2006 roku Rada Miejska Ostrzeszowa podjęła uchwałę o ustanowieniu roku 2007 Rokiem Antoniego Serbeńskiego; Ostrzeszowskie Centrum Kultury, Patron – Antoni Serbeński, https://ock-ostrzeszow.pl/patron-antoni-serbe-ski [dostęp: 3.04.2025].

[5] Wywiad z Mirosławą Rzepecką, dyrektorem Muzeum Regionalnego im. Władysława Golusa w Ostrzeszowie, przeprowadzony w dniu 6.02.2025 roku w Muzeum Regionalnym przez Milenę Dąbrowską.

[6] Wywiad z Szymonem Chwaliszem przeprowadzony w dniu 12.12.2024 roku w Szkole Podstawowej nr 2 im. Marii Dąbrowskiej w Ostrzeszowie przez Marię Jańczak.

[7] Szymon Chwalisz – artysta przekorny, „Ostrzeszowska Kronika Regionalna” 2020, nr 8, s.61-63. 

[8] Wiesław Kaczmarek, Dla sztuki nigdy nie było dobrego czasu (bardzo szczera rozmowa z Szymonem…), „Ostrzeszowska Kultura” 2022, nr 25, s. 8.

[9] Wywiad z Michałem Szmajem, dyrektorem Ostrzeszowskiego Centrum Kultury, przeprowadzony w dniu 9.01.2025 roku w OCK przez Adama Wiśniewskiego.

[10] I Festiwal Autentyzmu, „Ostrzeszowska Kultura” 2024, nr 33, s. 22.