Skład zespołu: Chudzińska Julia Filipiak Laura Janiak Kajetan Kurdyk Antonina Łaźniak Amelia Matuszak Maja Poniatowska Julia Sieroński Kacper Sobczak Anna Szafran Nikola Ziołański Marceli Opiekun naukowy: Małgorzata Jaworska

Wizytówka

Historia powstania szkoły w Dębem

Ważnym wydarzeniem było przekazanie budynku gminie Kamień przez ówczesnych właścicieli majątku w Dębem w 1931 roku: ,,Całą tą nieruchomość Szkolną w majątku Dembe o obszarze 2ha 7391 metrów kwadratowych, w której mieści się trzy morgi gruntu ornego i dwie morgi pastwiska oraz znajdujący się w tej nieruchomości budynek w którym mieści się szkoła wraz z gruntem pod tym budynkiem i około niego, Eleonora Lompowa aktem niniejszym daruje gminie Kamień w powiecie Kaliskim, pod warunkiem, że podarowana nieruchomość przeznaczona  zostanie wyłącznie na cele szkolnictwa powszechnego i nie może być na inne cele użyta (…)”[5].

Po śmierci p. Ireny Kirszówny (grudzień 1946) kierowniczką szkoły i jedyną nauczycielką została p. Albina Nowacka, siostra ówczesnego proboszcza. Szkoła przez cztery lata była szkołą czterooddziałową.[6] Zajęcia w ciągu dnia odbywały się jednocześnie dla dwóch klas od rana, a następnie dla dwóch kolejnych. Nauczycielka prowadziła lekcję w jednej klasie, a jednocześnie uczniowie z drugiej klasy wykonywali w ciszy zadania wcześniej zadane przez nauczycielkę.

W roku szkolnym 1949/1950 uczęszczało blisko pięćdziesięcioro dzieci. W placówce odbywały się badania lekarskie i szczepienia (ZAŁĄCZNIK NR 2). W 1951 do szkoły w Dębem skierowane zostały dwie młode nauczycielki (z Poznania lub poznańskiego) p. Alina Zemke i p. Teresa Tomaszewska. Ostatnia z wymienionych została kierowniczką szkoły i nauczycielką języka polskiego oraz języka rosyjskiego (który zostaje wprowadzony w tymże roku po raz pierwszy).[7]

Po wprowadzeniu reformy o systemie oświaty Ustawą z dnia 16 lipca 1961 roku o rozwoju systemu oświaty i wychowania został obowiązkowo wydłużony okres nauki z siedmiu do ośmiu lat.[8] W szkole w Dębem mieściły się cztery sale lekcyjne na parterze i jedna na piętrze (obecnie na dole znajduje się świetlica wiejska, na górze mieszkania). Zajęcia odbywały się w klasach łączonych.[9]

W roku szkolnym 1977/1978 w Dębem pozostały cztery klasy, reszta uczniów od klasy piątej do ósmej została przeniesiona do większej szkoły w Skarszewie. Dzieci dojeżdżały autobusem podmiejskim linii nr 23 Miejskiego Zakładu Komunikacyjnego (obecnie Kaliskich Linii Autobusowych). W związku z niebezpieczeństwem drogowym, na które narażeni byli uczniowie, aby dojść na przystanek, z którego mogli wrócić do domu, rodzice uczniów podjęli starania o przywrócenie w Dębem wszystkich klas. [10] Tak się stało – sukcesywnie każda klasa piąta pozostawała w szkole i z czasem ponownie szkoła stała się ośmioklasowa.

W pamięci byłych uczniów zapamiętani zostali nauczyciele: Jadwiga Balcerzak, Marta Bałch, Ireneusz Bartosik, Alina Biesiada, Ludomierz Czapliński, Małgorzata Jurkiewicz, Albina Nowacka, Jan Nowak, Anna Kibler, Henryka Klaska, Władysława Korzeniewska, Edward Kupaj, Marianna Krakus, Sabina Krupińska, Jan Krupiński, Magdalena Mikołajczyk, Beata Ramsz, Anna Świniarska, Agnieszka Walczak, Jacek Walczak, Aleksandra Wojtulewicz, Elżbieta Wolna, Adam Zakrzewski.

Pani Władysława Korzeniewska – była nauczycielka i dyrektorka szkoły wspomina, że wyposażenie klas było ubogie, nie było pomocy dydaktycznych. Nauczycielka przywoziła do szkoły własną encyklopedię, aby uczniowie mogli korzystać z tego źródła wiedzy. Podkreśla, że mimo wielu niedogodności lata przepracowane w szkole w Dębem zapamiętała jako najpiękniejszy czas w życiu. Pani Korzeniewska zawsze chciała być nauczycielką, podkreśla, że spełniło się jej marzenie o pracy z dziećmi.[11]

Nowy budynek szkoły

W 1997 roku rozpoczęła się budowa nowej szkoły w pięknej lokalizacji. W roku 2000 obiekt oddano do użytku pod adresem Dębe 34a. W nowym budynku zafunkcjonowały jednocześnie dwie szkoły: Szkoła Podstawowa w Dębem i Gimnazjum w Dębem.

W 2002 roku powstał Zespół Szkół w Dębem, któremu w 2006 roku nadano imię Jana Pawła II. W latach 2000 – 2012 w tzw. ,,starym budynku” (Dębe 16) funkcjonowały oddziały 0 – II . Kiedy w 2012 roku zlikwidowano gimnazjum, sześcioklasowa szkoła w całości została przeniesiona do nowego budynku i funkcjonuje w nim do dzisiaj – obecnie jako Szkoła Podstawowa im. św. Jana Pawła II w Dębem. W budynku od 1.07.2016 roku mieści się również Publiczne Przedszkole Samorządowe w Dębem. Dyrektorem Zespołu Szkolno – Przedszkolnego w Dębem jest p. Krystyna Glapa.

Budynek ,,starej szkoły” dziś

W dniu 19.01.2015 roku w budynku dawnej szkoły (Dębe 16) powstała Świetlica Wiejska, w której dzieci z okolicznych wsi mogą kreatywnie spędzać czas[12]. Remont i adaptacja została wykonana przez Gminę Żelazków. Wyposażenie świetlicy zostało sfinansowane ze środków Funduszu Sołeckiego sołectwa Dębe. Oficjalne otwarcie odbyło się 02.05.2017 roku. Było to wydarzenie integrujące społeczność lokalną.[13] Kolejna modernizacja została wykonana w 2024 roku przez Sołectwo wsi Dębe – Szkurłaty z finansów Funduszu Sołeckiego i pracy społecznej wykonanej przez mieszkańców Dębego i Szkurłat. Oficjalne otwarcie odbyło się 20.04.2024 roku[14].

W dniu 20.12.2018 roku na zebraniu wiejskim podjęto decyzję o utworzeniu Koła Gospodyń Wiejskich w Sołectwie Dębe – Szkurłaty. W tym samym dniu odbyło się zebranie założycielskie KGW Dębe – Szkurłaty ,,Swojskie Babki”. Za zgodą Rady Sołeckiej świetlica stała się także siedzibą KGW[15].

Kierownicy i dyrektorzy Szkoły w Dębem

Krystyna Glapa

• Od 2017 –  obecnie – dyrektor Zespołu Szkolno – Przedszkolnego w Dębem
• 2016 – 2017 pełnienie obowiązków dyrektora Zespołu Szkolno – Przedszkolnego w Dębem
• 2015 – 2016 dyrektor Gimnazjum w Dębem, pełnienie obowiązków Dyrektora Szkoły Podstawowej w Dębem
• 2007 – 2012 – dyrektor Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Dębem
• 2002 – 2007 – dyrektor Zespołu Szkół w Dębem
• 2001 – 2002 – dyrektor Gimnazjum w Dębem

Barbara Błaszczyk

• 2012 – 2015 – dyrektor Szkoły Podstawowej w Dębem

Stanisław Trawnik

• 2000 – 2001 – dyrektor Gimnazjum w Dębem
• 1999 – 2000 – Gminny Dyrektor Szkół
• 1988 – 2002 Elżbieta Wolna, dyrektor Szkoły Podstawowej w Dębem
• 1978 – 1987 Władysława Korzeniewska, dyrektor Szkoły w Dębem
• 1967 – 1977 Teresa Witczak
• 1954 – 1967 Jan Krupiński
• 1950 – 1953 Teresa Tomaszewska – Wosiak
• 1946 – 1950 Albina Nowacka
• 1918 – 1945 Irena Kirszówna

Najważniejsze wydarzenia w historii szkoły

1. 2006 r. – Nadanie Zespołowi Szkół w Dębem imienia Jana Pawła II. Wystawa zdjęć z wydarzenia https://www.facebook.com/media/set/?set=a.123681758298423&type=3 
2. 2008-2010 – realizacja trzech projektów europejskich ,,Uczenie się przez całe życie” w ramach programu Comenius.
3. 2019-2020 – realizacja projektu europejskiego eTwinning “Active Green Alliance 2019-2020” w ramach programu Erasmus+, za który Zespół Szkolno-Przedszkolny w Dębem otrzymał Europejską Odznakę Jakości eTwinning. (ZAŁĄCZNIK NR 3)
4. 2021-2023 – realizacja projektu ,,Dostępna Szkoła”, pozwalającego na dostosowanie szkoły do dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.   
5. 2022-2024 – realizacja projektu europejskiego “Fun with Universal Networking” w ramach programu Erasmus+ .
6. 2022-2024 – realizacja projektu europejskiego “United Games of Cultures” w ramach programu Erasmus+.
7. 2023-2024 – realizacja projektu europejskiego “Our Digital World, Our Digital Future” w ramach programu Erasmus+ 
8. 29.10.2017 r. – Nadanie Szkole Podstawowej w Dębem imienia św. Jana Pawła II.[16] 
9. 09.06.2022 r. – XVIII Zjazd Rodziny Szkół im. św. Jana Pawła II Diecezji Kaliskiej.[17] 

Szkoła we wspomnieniach byłych nauczycieli i uczniów – fotogaleria

1. Zdjęcia z czasów szkolnych, archiwum prywatne p. Mirosławy Kinder – babci uczestniczki projektu Julii Chudzińskiej i Laury Filipiak (ZAŁĄCZNIK NR 4).
2. Zdjęcia z czasów szkolnych, archiwum prywatne p. Ireny Chudaś – cioci uczestniczki projektu Anny Sobczak (ZAŁĄCZNIK NR 5).
3. Zdjęcia z czasów szkolnych, archiwum prywatne p. Anny Szafran – mamy uczestniczki projektu Nikoli Szafran (ZAŁĄCZNIK NR 6).
4. Zdjęcia z czasów szkolnych, archiwum prywatne p. Władysławy Korzeniewskiej – emerytowanej nauczycielki i dyrektorki szkoły w Dębem (ZAŁĄCZNIK NR 7).
5. Świadectwo szkolne z 1935 r. Archiwum prywatne p. Grzegorza Gruszki (ZAŁĄCZNIK NR 8).
6. Świadectwo szkolne z 1945 r. Archiwum prywatne p. Grzegorza Gruszki (ZAŁĄCZNIK NR 9).
7. Archiwum prywatne p. Tomasza Kaczora – miłośnika historii Dębego i okolic (ZAŁĄCZNIK NR 10).

Bibliografia i netografia

• Dębe: powtórne nadanie imienia św. Jana Pawła II szkole w Dębem, 29.10.2017 r., ekai.pl, https://www.ekai.pl/debe-powtorne-nadanie-imienia-sw-jana-pawla-ii-szkole-w-debem/[dostęp.29.04.2025].
• Ewa Kotowska-Rasiak, Dębe – XVIII Zjazd Rodziny Szkół im. św. Jana Pawła II Diecezji Kaliskiej, Kai.pl, https://www.ekai.pl/debe-xviii-zjazd-rodziny-szkol-im-sw-jana-pawla-ii-diecezji-kaliskiej/ [dostęp.29.04.2025].
• Ewa Kotowska-Rasiak, Powtórne nadanie imienia św. Jana Pawła II szkole w Dębem, opoka.news,https://opoka.news/powtorne-nadanie-imienia-sw-jana-pawla-ii-szkole-w-debem [dostęp.29.04.2025].
• Kronika szkolna Szkoły w Dębe (Dembe). Achiwum Szkoły Podstawowej im. Św. Jana Pawła II w Dębem (materiały nieopublikowane).
• Kroniki parafii Dembe, 1911 – 1939, s. 10-11, 35-36.
• Księga hipoteczna ,,Nieruchomość szkolna w majątku Dembe” (1930 – 1946). Dokument z języka rosyjskiego przetłumaczyła emerytowana nauczycielka szkoły w Dębem p. Marianna Krakus. W: Archiwum Państwowe w Kaliszu. Księgi i akta hipoteczne sądów w Kaliszu, nr 227. Sygnatura 11/1201/0/-/2301
• Ochronki dla dzieci wiejskich ,,Kaliszanin” nr 55, 11.07.1884 r.
• Otwarcie świetlicy – fotogaleria, 22.04.2025 r. https://www.facebook.com/search/top?q=so%C5%82ectwo%20d%C4%99be-%20szkur%C5%82aty [dostęp 29.04.2025].
• Reforma systemu oświaty z 1961 roku. Wikipedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Reforma_systemu_o%C5%9Bwiaty_z_1961_roku [dostęp.30.04.2025].
• Rozmowa z panią Heleną Chojnacką – Zawiślak, 12.12.2024 r., przeprowadzona przez zespół WEC, Beznatka, notatki w dokumentacji projektu.
• Rozmowa z panią M. Dryką, Dębe, 29.03.2025 r., przeprowadzona przezzespół WEC, Dębe, notatki w dokumentacji projektu.
• Spis szkół prywatnych i ochronek w powiecie kaliskim z 29 grudnia1917 r. Archiwum Państwowe w Kaliszu. sygn. 73, s.55: ,,Naczelinik Powiatu Kaliskiego [Deutscher Kreischef In Kalisch]1914-1918[1919]”.
• Swojskie Babki, 18.11.2023, FB Swojskie Babki-Koło Gospodyń Wiejskich Dębe-Szkurłaty, https://www.facebook.com/p/Swojskie-Babki-Ko%C5%82o-Gospody%C5%84-Wiejskich-D%C4%99be-Szkur%C5%82aty-61552072505383/ [dostęp 29.04.2025].
• Umowa użyczenia z dnia 19. 01. 2015 r. pomiędzy Gminą Żelazków, reprezentowaną przez Wójta Gminy Żelazków Sylwiusza Jakubowskiego a Radą Sołecką wsi Dębe, reprezentowaną przez Sołtysa Pawła Olejniczaka. Archiwum Sołectwa wsi Dębe (materiał nieopublikowany).
• Zespół Szkolno-Przedszkolny w Dębem, 26. 10. 2017 r. https://www.facebook.com/media/set/?set=a.123681758298423&type=3 [dostęp.29.04.2025].

Załączniki:

• Załącznik nr 1. Spis szkół prywatnych i ochronek w powiecie kaliskim z 29 grudnia 1917 r.,Archiwum Państwowe w Kaliszu. sygn. 73, s.55: ,,Naczelinik Powiatu Kaliskiego [Deutscher Kreischef In Kalisch] 1914-198 [1919]”.
• Załącznik nr 2. Fragment Kroniki Szkoły w Dębe (Dembe) dotyczący roku szkolnego 1947/1948 oraz 1949/1950.
• Załącznik nr 3: Wyróżnienie Europejską Odznaką Jakości eTwinning za realizację projektu europejskiego eTwinning “Active Green Alliance 2019 – 2020” w ramach programu Erasmus +.
• Załącznik nr 4: Zdjęcia z czasów szkolnych, archiwum prywatne p. Mirosławy Kinder – babci uczestniczki projektu Julii Chudzińskiej i Laury Filipiak.
• Załącznik nr 5: Zdjęcia z czasów szkolnych, archiwum prywatne p. Ireny Chudaś – cioci uczestniczki projektu Anny Sobczak.
• Załącznik nr 6: Zdjęcia z czasów szkolnych, archiwum prywatne p. Anny Szafran – mamy uczestniczki projektu Nikoli Szafran.
• Załącznik nr 7: Zdjęcia z czasów szkolnych, archiwum prywatne p. Władysławy Korzeniewskiej – emerytowanej nauczycielki i dyrektorki szkoły w Dębem.
• Załącznik nr 8: Świadectwo szkolne z 1935 r. Archiwum prywatne p. Grzegorza Gruszki.
• Załącznik nr 9: Świadectwo szkolne z 1945 r. Archiwum prywatne p. Grzegorza Gruszki.
• Załącznik nr 10: Archiwum prywatne p. Tomasza Kaczora – miłośnika historii Dębego i okolic.

---

[1] Kroniki parafii Dembe, 1911 – 1939, s. 10-11.

[2] Ochronki dla dzieci wiejskich ,,Kaliszanin” nr 55, 11.07.1884.

[3] Spis szkół prywatnych i ochronek w powiecie kaliskim z 29 grudnia1917 r., sygn.. 73, s.55. W: Archiwum Państwowe w Kaliszu. Zespół akt,, Naczelinik Powiatu Kaliskiego [Deutscher Kreischef In Kalisch] 1914-1918[1919]”.

[4] Kroniki parafii Dembe, 1911 – 1939, s. 35-36.

[5] pisownia oryginalna; Księga hipoteczna ,,Nieruchomość szkolna w majątku Dembe” (1930 – 1946). Dokument z języka rosyjskiego przetłumaczyła emerytowana nauczycielka szkoły w Dębem p. Marianna Krakus. W: Archiwum Państwowe w Kaliszu. Księgi i akta hipoteczne sądów w Kaliszu, nr 227. Sygnatura 11/1201/0/-/2301

[6] Rozmowa z panią Heleną Chojnacką – Zawiślak, 12.12.2024 r., przeprowadzona przez zespół WEC, Beznatka, notatki w dokumentacji projektu.

• [7] Rozmowa z panią M. Dryką, 29.03.2025 r., przeprowadzona przez zespół WEC, Dębe, notatki w dokumentacji projektu.

[8] Reforma systemu oświaty z 1961 roku. Wikipedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Reforma_systemu_o%C5%9Bwiaty_z_1961_roku [dostęp.30.04.2025].

[9]  Wywiad z byłym uczniem – panem Tomaszem Kaczorem – lokalnym pasjonatem historii Dębego i okolic  przeprowadzony przez zespół WEC, nagranie w zasobach grupy projektowej, Dębe, 02.04.2025 r.

• [10] Wywiad z panią Marianną Krakus przeprowadzony przez zespół WEC,
• nagranie w zasobach grupy projektowej, Dębe, 02.04.2025 r.

• [11] Wywiad z panią Władysławą Korzeniewską przeprowadzony przez zespół WEC, nagranie
• w zasobach grupy projektowej, Dębe, 02.04.2025 r.

[12] Umowa użyczenia z dnia 19. 01. 2015 r. pomiędzy Gminą Żelazków, reprezentowaną przez Wójta Gminy Żelazków Sylwiusza Jakubowskiego a Radą Sołecką wsi Dębe, reprezentowaną przez Sołtysa Pawła Olejniczaka (materiał nieopublikowany).

[13] Wywiad z panem Pawłem Olejniczakiem – byłym uczniem, obecnie sołtysem wsi Dębe, przeprowadzony przez zespół WEC, nagranie w zasobach grupy projektowej, Dębe, 02.04.2025 r.

[14] Otwarcie świetlicy – fotogaleria, 22.04.2025 r. https://www.facebook.com/search/top?q=so%C5%82ectwo%20d%C4%99be-%20szkur%C5%82aty [dostęp 29.04.2025 r.].

[15] Swojskie Babki, 18.11.2023, FB Swojskie Babki-Koło Gospodyń Wiejskich Dębe-Szkurłaty, https://www.facebook.com/p/Swojskie-Babki-Ko%C5%82o-Gospody%C5%84-Wiejskich-D%C4%99be-Szkur%C5%82aty-61552072505383/ [dostęp.29.04.2025 r.].

[16] Dębe: powtórne nadanie imienia św. Jana Pawła II szkole w Dębem, 29.10.2017 r., ekai.pl, https://www.ekai.pl/debe-powtorne-nadanie-imienia-sw-jana-pawla-ii-szkole-w-debem/[dostęp.29.04.2025]; Ewa Kotowska-Rasiak, Powtórne nadanie imienia św. Jana Pawła II szkole w Dębem, opoka.news,https://opoka.news/powtorne-nadanie-imienia-sw-jana-pawla-ii-szkole-w-debem [dostęp.29.04.2025].

[17] Ewa Kotowska-Rasiak, Dębe – XVIII Zjazd Rodziny Szkół im. św. Jana Pawła II Diecezji Kaliskiej, Kai.pl, https://www.ekai.pl/debe-xviii-zjazd-rodziny-szkol-im-sw-jana-pawla-ii-diecezji-kaliskiej/ [dostęp.29.04.2025].